Türk kültürünü dünyada temsil eden en önemli unsurlardan biri olan Türk kahvesi globalde adını daha geniş kitlelere duyurmaya devam ediyor. Bu yolda büyük emek veren Türk Kahvesi Kültürü ve Araştırmaları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve kahve danışmanı Cenk Girginol, D&R ile ortaklaşa düzenlediği “Cenk Girginol ile Kahveye Dair Hikayeler Serisi”nin 4 Aralık 2025 tarihinde gerçekleşen buluşmasında Türk kahvesini tarihi, kültürü ve geleceğiyle ele aldı.
5 Aralık 2013 yılında UNESCO’nun Türk kahvesini “Somut Olmayan Kültürel Miras” listesine eklemesiyle 5 Aralık Dünya Türk Kahvesi Günü oldu ve kültürümüze ait bu özel içeceğin köklü geçmişi, sosyal hayattaki yeri, dünya mirasına katkısı daha çok konuşulmaya başlandı. Her zaman Türk kahvesinin önemini ve değerini anlatan ve bunun için önemli çalışmalar yapan Cenk Girginol söyleşisinde Türk kahvesinin çıkış noktası, ilk kahvehanenin açılması, ilk Türk kahvesi reçetesi ve daha birçok konuda önemli bilgileri katılımcılarla paylaştı. İlk Türk kahvesi reçetesinin 3 tas suya 1 kaşık kahve olduğunu belirten Girginol sözlerine şöyle devam etti:
O yıllarda 1’e 25’lik bir oran yani 10 gram kahveye 250 ml su kullanılıyormuş. Şu an içtiğinizden çok çok daha seyrek. Günümüzde bu oran ise 1’e 10 yani 8 grama 80 ml. Düşünün ki 25’le çarpıyorsunuz 10’la çarptığınız şeyi ve telve yok, telveyi süzüyorlar.
Türk kahvesinin şu anki formuna ve sunumuna 1700’li yılların sonundan itibaren gelindiğini belirten Girginol cezvede Türk kahvesi yaparken nelere dikkat edileceği hususunda altın değerinde bilgiler verdi:
Taze, temiz ve oda sıcaklığında bir içme suyu kullanılmalı ve göz kararıyla bir ölçekleme yapılmamalı; tartı kullanmak daha doğru olur. Ölçülen kahve ve su cezveye alındıktan sonra sadece 3-4 tur karıştırılması yeterlidir. Bu esnada dikkat edilmesi gereken husus kenarlara yapışıyor mu yapışmıyor mu? Eğer yapışan bir kahve varsa o kahve ısıyla beraber yanar ve kahvenize yanık tatları gelir. Yapışmadığına emin olduktan sonra şeker ilavesi yapılabilir veya kakule, damla sakızı vb. aromalar da bu aşamada eklenebilir. Kahve ocağa koyulduktan sonra herhangi bir materyalle karıştırılırsa bütün kahve mahvolur. Cezvelerin tabanlarının geniş, üstlerinin dar olmasının bir sebebi var; bir karıştırma yapılırsa kahve tortularını devamlı oynatmış olursunuz ve ısıyla pişmesini engellersiniz. Kahvenin karıştırılmadan pişirilmesi gerekir çünkü ısı kendi içerisinde hareketle dönerek telveyi dibe çökertip köpüğü yukarı çıkartacak. Kahve pişirme esnasında karıştırılırsa o köpük bozulur. Bunun için Türk kahvesinin pişirilirken karıştırılmaması gerekir. Son adımda da ilk kabarma anında kahve ocaktan alınmalı ve fincana dökülmeli. Köpürtme işlemi kaynatmaya dönerse kahve yanar ve biter. Köpüren kahvenin bir kısmı fincana konulup kalan kısmı kaynatılırsa bu en büyük hatalardan biri olur.
